Strona główna


Wielki mówca - Ronald Reagan

Winston Churchill zwykł mawiać, że "mówcy powinni mieć na uwadze nie tylko to, by wyczerpać temat, ale także by nie wyczerpać słuchaczy." Słuchając polskich mówców, szczególnie tych przemawiających do narodu z mównicy sejmowej, można odnieść wrażenie, że postępują dokładnie odwrotnie niż radził to czynić angielski polityk. Bo czyż poza inwektywami pod adresem przeciwników, poza prawdziwymi lub fałszywymi oskarżeniami o nadużycia czy korupcję słychać z ich ust jakąkolwiek wizję naszego kraju. Po wysłuchaniu przemówień polskich "mężów stanów" z pewnością można czuć się wyczerpanym, ale z zupełnie innych powodów. Czy zatem taka jest rola publicznych wystąpień, że muszą społeczeństwo nudzić, zrażać do zaangażowania i zainteresowania tym co się dzieje w ich własnym kraju? Czy publiczne debaty naprawdę muszą przebiegać na poziomie rynsztoku? Zapewne część z Czytelników odpowie na powyższe pytania twierdząco, dodając do tego jeszcze, że każdy polityk mający jakąś wizję po pewnym czasie zacznie mówić tym samym językiem co inni.

Lektura książki z przemówieniami zmarłego w czerwcu br., 40. prezydenta Stanów Zjednoczonych Ronalda Reagana przywraca wiarę w to, że nie tylko można zachować w polityce własne poglądy i ideały, ale także mówić o nich w wyjątkowy sposób. Czytając wydany właśnie zbiór wystąpień publicznych z całej kariery politycznej Reagana odniosłem wrażenie, że ich bohater ma coś ważnego do przekazania swoim rodakom. Mknąc przez kolejne lata, kolejne mowy telewizyjne lub odczyty na różnego rodzaju konferencjach, czułem się jak przemawia również do mnie. Nieważne, że było to 25, czy 15 lat temu, i że nie jestem Amerykaninem. Reagan mówi językiem prostym, ale zarazem subtelnym, z kolei gdy sytuacja tego wymaga nie boi się powiedzieć wprost: "Panie Gorbaczow! Rozwal pan ten mur!". Mówi nie tylko o aktualnych problemach, ale o swojej wizji. Ameryce będącej Ameryką Washingtona, Jeffersona, krajem wolności, wolnego rynku i - przede wszystkim - Ameryce będącej imperium ideałów. Wizja Reagana to świat, w którym nam przyszło żyć dziś. Europa bez muru berlińskiego i żelaznej kurtyny, Rosja bez komunizmu i koniec zniewolenia milionów ludzi. Reagan mówił, że rolą Ameryki jest rozprzestrzenianie pochodni wolności na cały świat i nie były to puste słowa. Dziś cieszymy się o wiele większą swobodą, podobnie jak wiele innych narodów, niż na początku lat 80. To w dużej mierze zasługa Reagana.

Mówi się, że historia Stanów Zjednoczonych jest niezwykle złożona przez co skomplikowana i trudno ją ogarnąć laikowi. Myli się zatem ten z Czytelników, który uważa, że nie połapie się w amerykańskich realiach czytając ten zbiór. Przemówienia mogą zastąpić niejeden tom historii USA, przy czym są opowiadane "na żywo" i przez osobę, która tę historię tworzyła. Poza tym przypisy umieszczone przez redaktorów wydania bardzo ułatwiają zrozumienie amerykańskich realiów.

Jest jeszcze jedna cecha, która różni przemówienia amerykańskiego polityka od rodzimych liderów. Poza innymi zaletami mowy są także pełne humoru i wielu barwnych historyjek, tak osobistych, jak i z historii kraju. Niemal na co drugiej stronie Czytelnik uśmiechnie się po przeczytaniu kolejnego dowcipu, który prezydent opowiedział. Nie jest on jednak opowiedziany tylko dla śmiechu, za każdym z nich kryje się jakaś poważniejsza sprawa i myśl.

Parafrazując myśl Churchilla można śmiało napisać, że jedyne co można zarzucić książce to fakt, że być może temat został wyczerpany, ale czytelnik ma niedosyt bo chciałby czytać dalej.

W zasadzie zbiór powinno dać się przeczytać każdemu polskiemu politykowi, ale zapewne niewielu z nich sięga po książki. Pozostaje więc sięgnąć samemu, aby choć na chwilę odzyskać wiarę w to, że polityka może być wielkim ideałem. I przekonać się, że Ronald Reagan był wielkim mówcą.

Paweł Buczkowski
(11 października 2004)


Ronald Reagan - "Moja wizja Ameryki"; wybór i redakcja: Paweł Toboła-Pertkiewicz, Marek Jan Chodakiewicz, Warszawa 2004, wydawnictwo ARWIL, str. 300.





Webmaster
Copyright 2001, Paweł Sztąberek




Wśród autorów tekstów
m.in.:

Ludwig von Mises
O.Robert Sirico
Lawrence W. Reed
Doug Bandow
Walter Block
Donald K. Jonas
Burtom Folsom
Alan Levite
Paul A. Cleveland
Hans F. Sennholz
Albert J. Nock
Dwight R. Lee
Michael Novak

ooooooooooooooooooooooooi
Przyślij recenzję