Strona główna

Ekonomia i polityka

Na rok 2006 przypada 125 rocznica urodzin znanego protagonisty austriackiej szkoły ekonomicznej. Z tej okazji wydawnictwo Fijor Publishing przygotowała nie lada gratkę, zbiór 6 wykładów ( Kapitalizm, Socjalizm, Interwencjonizm, Inflacja, Inwestycje zagraniczne, Polityka a idee) zaprezentowanych w 1959 roku argentyńskiemu audytorium.

Obok "Planowanego chaosu", "Mentalności antykapitalistycznej" i "Liberalizmu w tradycji klasycznej" jest to pozycja, od której można zacząć swoją przygodę ze szkołą austriacką i myślą prof. Misesa. Przygotowując się na publikację jego magnum opus, czyli Human Action (Ludzkie działanie - prakseologia), którego wydanie planowane jest na rok 2007.

Nieprzejednany krytyk totalitaryzmów i systemów zniewalających swoich obywateli. Piętnujący utopijne założenia i sofizmaty ekonomiczne decydentów, obiecujących świetlaną przyszłość wedle centralnie zaplanowanego programu i pod ich stałym nadzorem. Ostrzega przed zagrożeniem ze strony ignorantów ekonomicznych i eksperymentatorów społecznych, wierzących w nieustającą walkę klas, koniec cywilizacji, bankructwo kapitalizmu, a ratunku szukających w socjalizmie albo komunizmie - mniej lub bardziej zakamuflowanym.

Tak było i w Argentynie, żona profesora, dzięki której zaangażowaniu ukazała się ta praca, pisała w swoim pamiętniku "My Years With Ludwig von Mises" : Ktoś, kto w owych czasach, tak jak mój mąż, odważył się krytykować komunizm czy faszyzm, narażał się na wkroczenie policji, aresztowanie i rozpędzenie spotkania. I jak relacjonuje, słuchacze, którym obca była idea wolnego rynku, rozumieli wykłady prof. Misesa. Przekonywali się do poglądów głoszonych przez tego człowieka. Szkoda że całe społeczeństwo nie było tak pojętne, oszczędziłoby to Argentynie wielu tragicznych konsekwencji.

Autor w wykładach rozprawia się z takimi mitami jak: rzekoma gorsza sytuacja robotników na etapie rozwoju kapitalizmu, niż przed jego rozpoczęciem, obrazem matek i dzieci, które były zmuszane do pracy, jakby wcześniej żyło im się dostatnio, posiadały miejsce zamieszkania i przyrządzały obfite posiłki dla siebie i swoich dzieci, a te beztrosko bawiły się z rówieśnikami.

Przytacza złote myśli Karola Marksa, których zgodność z rzeczywistością pozostawia wiele do życzenia. I tak, akolici Marksa uważali, że status robotników nigdy nie będzie lepszy. Opierali to na teorii żelaznego prawa płacy, tj. praca robotnika w kapitalizmie miała nie przekroczyć sumy pozwalającej mu utrzymać się przy życiu w zamian za usługi świadczone przedsiębiorstwu. Dziecko robotnika miało mieć jeden wybór, pójść w ślady ojca, żadnych szans, żadnych perspektyw. Umysły hermetycznie odizolowane od rzeczywiści, nie potrafiły dostrzec możliwości jakie daje kapitalizm.

Twierdzenie iż Najlepszy rząd to taki, który rządzi najmniej - nie znajduje poklasku u autora. Wg niego państwo winno chronić obywateli przed agresorami wewnętrznymi i zewnętrznymi. Karać przestępców i pilnować, aby rynek sprawnie funkcjonował, żeby nie były łamane przepisy, podług których działa.

Omówionych zagadnień jest dużo więcej, ale warto zwrócić uwagę na jedną, istotną myśl, pojawiającą się w jego pracach. Rzeczywista wolność ma miejsce tylko wtedy, gdy nie jest wyłącznie w ujęciu stricte politycznym, oderwana od wolności gospodarczej. Ten związek jest istotny tak dla jednostki, jak i dla całej wspólnoty. Jeżeli nie ma tej korelacji, nie ma prawdziwej wolności.

A elicie rządzącej, której w głowie tlą się jakieś pomysły na nacjonalizację, można zadedykować następujące słowa z przemówienia premiera Nehru: (...) Możemy obiecać przedsiębiorcom, którzy inwestują w naszym kraju, że nie wywłaszczymy ani nie znacjonalizujemy ich firm przez dziesięć lat, może nawet dłużej.

Wojciech Łapiński
(11 września 2006)


Ludwig von Mises - Ekonomia i polityka, Wydawnictwo Fijorr Publishing, Warszawa 2006. Tłum. Anna Brzezińska
Zamów książkę





Webmaster
Copyright 2001, Paweł Sztąberek




Wśród autorów tekstów
m.in.:

Ludwig von Mises
O.Robert Sirico
Lawrence W. Reed
Doug Bandow
Walter Block
Donald K. Jonas
Burtom Folsom
Alan Levite
Paul A. Cleveland
Hans F. Sennholz
Albert J. Nock
Dwight R. Lee
Michael Novak

ooooooooooooooooooooooooi
Przyślij recenzję